يحيى دولت آبادى
444
حيات يحيى ( فارسى )
را براى اطفال بىبضاعت تبديل بشبانهروزى نموده دورهء اول متوسطه را نيز در آن داير نمايد . مرحوم دولتآبادى با اينكه در اينمدت كوتاه هم از ديدن بعضى حقناشناسيها و ناملايمات مصون نماند ولى روح باعظمت او در برابر شدائد مقاومت شگفتانگيز داشت و نه تنها يأس و نااميدى به خود راه نميداد بلكه پيوسته با روحى پر از اميد و نشاط زيسته و اين روحيه را در خود تا آخرين دقايق حيات حفظ كرده بود - با قناعت و عزت نفس امرار حيات ميفرمود - بنظافت و نظم و ترتيب در زندگى توجه و علاقه خاص داشت - هرگز بيكار نمينشست و اوقات گرامى را صرف مطالعه و نگارش و جمعآورى آثار خود ميكرد جلد دوم كتاب ارديبهشت را مرتب كرده براى اينكه يك جا با جلد اول چاپ شود آماده ساخت و هم در نظر داشت رسالههائى كه در موضوعات گوناگون سياسى و ادبى سابقا منتشر ساخته و نسخ آنها كمياب شده همه را در يك مجلد جمع كرده بعنوان رسائل يحيى مجددا طبع و منتشر سازد - در روزهاى آخر عمر بنگارش زندگانى على بن ابيطالب پرداخت و با آنكه شب و روز و حتى در آخرين روز حيات از نگارشش فارغ ننشست متأسفانه مجال اتمام آن نيافت . روز جمعه چهارم آبانماه يكهزار و سيصد و هيجده ( 1318 ) شمسى يا آخرين روز زندگانى را با وجود كسالت مزاج به نوشتن كتاب ياد شده و ملاقات دوستان و اقوام پرداخته مقارن غروب براى استراحت ببستر رفت و در هماندم بسكته قلبى بدرود حيات گفته طومار هشتاد سال عمر پرافتخار خود را كه سراسر آن صرف خدمت بفرهنگ و آزادى ايران شده بود درهم پيچيد و حيات جاودانى را آغاز كرد و تا انجام كتاب حياتش نيز بقلم خود او مزين بوده باشد وصيتنامه ادبى وى را در اينجا نقل نموده اين اثر نفيس را بيادگار آن مرد وطنپرست تقديم هموطنان عزيز مينمايم - فروغ دولتآبادى ارديبهشت يكهزار و سيصد و سى و يك ( 1331 )